Św. Teresa z Avila
Św. Teresa z Avila, nazywana również Teresą od Jezusa, Teresą Wielką, urodziła się 28 marca 1515 r. w Gotarrendura (Ávila) w Hiszpanii, a zmarła 4
października 1582 r. w Alba de Tormes w Hiszpanii). To mistyczka, karmelitanka, pisarka i teolog życia kontemplacyjnego. Wraz ze świętym Janem od Krzyża jest reformatorką Zakonu karmelitańskiego.
Matka i przyjaciółka w wymiarze duchowym
Ogłoszona jako pierwsza kobieta doktorem
Kościoła jest matką i przyjaciółką w wymiarze duchowym. Dzięki niej możemy uczyć się jak współpracować z Bogiem, a może coś więcej jak pozwolić Bogu dokonywać Jego dzieła w naszej historii. Nauczanie św. Teresy płynie z trzech największych jej dzieł: Życie, Droga doskonałości i Twierdza wewnętrzna. Dzieła te mają bardziej charakter praktyczny i poparte są niezwykłą znajomością psychiki ludzkiej. Stanowią one
owoc osobistego doświadczenia. W Twierdzy wewnętrznej (główne dzieło) opisuje główne założenia życia modlitewnego. Opisuje ona duszę jako twierdzę złożoną z licznych mieszkań, w której centrum znajduje się Chrystus jako Król.
Gdy dusza dokonuje postępu w modlitwie, przechodzi z jednego mieszkania do
drugiego, aż do ostatniego; po przejściu siedmiu mieszkań osiąga mieszkanie wewnętrzne. Poza twierdzą jest ciemność. Gdy dusza decyduje się pójść drogą modlitwy i oderwać się od rzeczy stworzonych, wchodzi do twierdzy i rozpoczyna drogę prowadzącą najpierw przez trzy stadia modlitwy czynnej i ascetycznej, potem przechodzi przez cztery stadia modlitwy biernej i mistycznej.
W pierwszym mieszkaniu dusza znajduje się na etapie początkujących, żyje w stanie łaski, ale jeszcze jest bardzo przywiązana do rzeczy ziemskich. Praktyka modlitwy na tym etapie polega na modlitwie ustnej.
W momencie wejścia do drugiego mieszkania, dusza zaczyna praktykować modlitwę myślną, pomimo częstych okresów oschłości i trudności. Modlitwą
charakterystyczną dla tego okresu jest modlitwa dyskursywna lub medytacja. W trzecim mieszkaniu, dusza wchodzi w ostatnie stadium modlitwy naturalnej, zwanej modlitwą skupienia. Świadomość obecności Boga jest tak żywa, że
wszystkie władze są tak złączone w skupieniu i uwadze zwróconej na Boga. Czwarte mieszkanie wprowadza duszę do pierwszego typu modlitwy
mistycznej, którą jest modlitwa nadprzyrodzona, wlana, zwana modlitwą odpocznienia. Polega na intymnym zjednoczeniu intelektu z Bogiem tak, iż
dusza cieszy się obecnością Boga.
W piątym mieszkaniu dusza zostaje wprowadzona w modlitwę zjednoczenia, która ma różne stopnie intensywności. Gdy Bóg zdobywa coraz to większe panowanie nad duszą i wlewa jej swoje światło i swoje pocieszenie, doświadcza ona modlitwy ekstatycznej, która stanowi początek szóstego
mieszkania i wprowadzenia do małżeństwa mistycznego. Dusze doprowadzone
do tego stadium modlitwy poddawane są różnym próbom zwanym oczyszczeniami. Jest to etap, w którym mogą nastąpić nadzwyczajne zjawiska
mistyczne: zachwyty, uniesienia i wizje.
W siódmym mieszkaniu dusza doświadcza spełnienia prośby Chrystusa wobec
Ojca niebieskiego, aby oni byli jedno jak my jedno jesteśmy (J 17, 22-23). Jest to stan małżeństwa mistycznego lub zjednoczenia przekształcającego. Św. Teresa mówi, że zachodzi tu ścisła relacja pomiędzy małżeństwem mistycznym
i zaślubinami mistycznymi. Skutkiem tego jest to, że dusza całkowicie
zapomina o sobie a pragnie cierpienia, cieszy się prześladowaniami i
doświadcza wielkiej gorliwości dla zbawienia dusz. Szczyt modlitwy
kontemplacyjnej zostaje uwieńczony gorliwością apostolską.
opracowała Iwona Zuziak
O ludzkiej Duszy
Bogactwa ludzkiej duszy, jej cnót i darów, nie da się przecenić, widać je w całej
krasie, gdy rozświetla je światło promieniujące z wnętrza. Tak niewiele jednak
potrzeba, żeby owe bogactwa przykryło grube czarne sukno ludzkich grzechów
i ułomności, a wtedy światło – choć nadal z wnętrza duszy wypływa – już ich
nie rozświetla; wtedy niszczeją i nie sprawiają radości ani mieszkańcom
zamku, ani tym, którzy patrzą na niego z zewnątrz.
Bóg sam wystarczy.
Św. Teresa w swoich dziełach starała się łączyć łaski mistyczne i kontemplacyjne, będące według niej najkrótszą drogą do świętości, z innymi
elementami życia duchowego człowieka. Księga życia – jej autobiografia
ukazuje sens życia chrześcijańskiego. Teresa uważała, że wszyscy powołani są
do głębokiego zjednoczenia z Bogiem.
Najbliżej Boga, a więc i siebie samego, jest nie ten, kto ma wiele przeżyć zewnętrznych, lecz ten, kto oddala wszystko, co zewnętrzne, aby dać się przeniknąć światłu, które promieniuje z wnętrza jego własnego serca. Ten zaś, kto doświadczył pierwszych promieni tego światła, wie, że nie bije ono bezlitośnie po oczach, lecz rozprzestrzenia się cicho i delikatnie, jak poranna mgła, która kładzie się miękkim płaszczem na zaspanej ziemi, by obudzić ją swoją cudowną świeżością.
O ludzkiej Duszy
Ten kto nie otworzy się na Jego działanie nie zrozumie też sensu własnego życia, ani też nie przekona się, że sam Bóg wystarczy.
Teresa Wielka
Święta Teresa opisuje to wszystko na podstawie własnego doświadczenia.
Zdobyła bowiem prawdziwe szczęście już tu, na ziemi. Doszła do szczytów
zjednoczenia z Bogiem. Dlatego w swych dziełach zachęca spragnionych
świata nadprzyrodzonego, aby poszli jej śladem.
"Pozwól, by Cię Bóg wziął całkowicie w posiadanie. Poznasz z czasem, że On może chcieć tylko Twojego dobra”.
Światło z wnętrza
Bogactwa ludzkiej duszy, jej cnót i darów, nie da się przecenić, widać je w całej
krasie, gdy rozświetla je światło promieniujące z wnętrza. Tak niewiele jednak potrzeba, żeby owe bogactwa przykryło grube czarne sukno ludzkich grzechów i ułomności, a wtedy światło – choć nadal z wnętrza duszy wypływa – już ich
nie rozświetla; wtedy niszczeją i nie sprawiają radości ani mieszkańcom
zamku, ani tym, którzy patrzą na niego z zewnątrz.
Dusza
Taka jest dusza ludzka: silna i odważna, lecz zarazem słaba i bezbronna,
gotowa mężnie stanąć do walki z najbardziej zaciekłym wrogiem, lecz często
potykająca się o najmniejszy leżący na drodze kamień.
Św. Teresa wprowadza mnie w mistykę wiary i wzmacnia pragnienie Boga. Każdy może być świętym, jednak musi tego
chcieć. Bóg jest nieskończenie hojny, a modlitwa wewnętrzna bramą, która do Niego prowadzi.
Iwona Zuziak